2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNUN AMAÇ VE KAPSAMI MEVZUAT
2918 Sayılı karayolları trafik kanunu 18 haziran 1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
AMAÇ
2918 sayılı karayolları trafik kanunu;karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanması ve bütün konularda alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla cıkarılmıştır.
KAPSAM
2918 sayılı kanun trafikle ilgili şartları,kuralları hak ve mesuliyetleri,ilgili kuruluşları ve bunların görev,yetki ve sorumluluklarını calışma usullerini ve diğer bircok hükümlerini belirlemektedir.
ANCAK AKSİNE BİR HÜKÜM YOKSA
*Karayolu dışındaki alanlardan kamuya acık olanlar ile park,bahce park yeri,garaj , yolcu ve eşya terminali,servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği icin faydalanılan yerlerde,
*Erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya acık kesimlerinde.
*Belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz,göl ve akarsular üzerinde,kamu hizmeti gören aracların karayolu araclarına ayrılan kısımlarında,
Bu kanun hükümleri uygulanmak üzere;
* Trafikle ilgili kuralların ve bunların uygulanmasına,
* Trafiğin düzenlenmesi ve denetimine,
* Aracların tescili,teknik durumları,muayeneleri ve karayollarında arac sürmeleri sırasında alınacak tedbirlerle,
* Arac sürücülerinin sınavları ve belgelerinin verilmesine,
* Karayolundan faydalananların hak ve yükümlülüklerine,eğitimine,
* Uygulayıcı kurul ve kuruluşların görev,yetki ve sorumlulukları ile işbirliği ve kordinasyon düzenine,
* Trafikle ilgili diğer hususlara ilişkin konulardaki esas,usul,şekil ve şartlara ait hükümleri kapsar.
* Karayolları trafik kanunu,trafik hizmetleriyle ilgili olan diğer kanunlarda verilen görevlerinicişleri Bakanlığınca yetkili kılınan diğer kurum ve kuruluşlarca işbirliği icinde yürütülmesi esasını getirmiştir.
A-TRAFİK İLE İLGİLİ GÖREVLİ KURULUŞLAR, KOMİSYONLAR GÖREV VE YETKİLERİ
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile yetkili kılınan bakanlık,kurum,kuruluş ve komisyonlar bunların görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.
* Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu
* Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu
* T.C. İcişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü
* T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Karayolları
* T.C. Milli Eğitim Bakanlığı
* T.C.Sağlık Bakanlığı
* T.C.Ulaştırma Bakanlığı
* T.C.Orman ve Çevre Bakanlığı,Çevre Koruma Genel Müdürlüğü
* T.C.Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
* Belediyeler
* İl ve İlce Trafik komisyonları
1) KARAYOLU GÜVENLİĞİ YÜKSEK KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Başbakan'ın başkanlığında,Adelet,İcişleri,Maliye,Milli Eğitim,Bayındırlık ve İskan,Sağlık,Ulaştırma,Orman Bakanları ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Bağlı Olduğu Bakan ile Jandarma Genel Komutanı,Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı,Emniyet Genel Müdürü ve Karayolları Genel Müdüründen oluşur.
Gereği halinde diğer bakanlar da kurula cağrılabilir.
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu ,Trafik Hizmetleri Başkanlığınca hazırlanarak,Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca uygun görülen önerileri değerlendirek karara bağlar ve kararlarının yaşama gecirilmesi icin gerekli kordinasyon önlemlerini belirler.
Kurul yılda iki defa olağan,Başbakanın gerek görmesi halinde de olağanüstü olarak gündemle toplanır.
2) KARAYOLU TRAFİK GÜVENLİĞİ KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu Emniyet Genel Müdürlüğü,Trafik Hizmetleri Başkanının başkanlığında, Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna katılan kamu kurumlarınınen az daire başkanı seviyesindegörevlileri,Jandarma Genel Komutanlığı,Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı,Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu temsilcisi ile İcişleri bakanlığınca Bakanlığınca uygun görülen trafikle ilgili üniversite,Türkiye Mimar ve Mühendis Odaları Birliği,Türkiye Trafik Kazalarını Önleme Derneği ve Trafik Kazaları Yardım Vakfının birer temsilcisi ve Başkent Büyükşehir Başkanından oluşur.İhtiyac duyulan konularda bilgilerine başvurmak üzere diğer kurum ve kuruluşlardan temsilci cağrılabilir.
Kurul ayda bir toplanır,zorunlu hallerde başkan tarafından toplantıya cağrılabilir.
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu; Trafik Hizmetleri Başkanlığınca Trafik Hizmetlerinin cağdaş ve güvenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla önerilen veya katılacak temsilcilere önerilecek önlemlerin uygulanabilirliğini tartışarak karara bağlar.
*Trafikle ilgili kuruluşlar arasında kordinasyon sağlanmasına ilişkin önerilerde bulunur.
*Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunur.
*Uygulamada görülen aksaklılıkları tespit eder.
*Kendi görev alanına giren konularla ilgili yasal düzenlemeden kaynaklanan eksikleri belirler,giderilmesinde önerilrde bulnur.
*Karayolu güveliğinin geliştirilmesi icin planlar hazırlar,
*Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin verdiği hizmetler icin uygulayacağı tarifeleri hakkında görüş bildirir,
*Fahri trafik müfettişi adaylarını Krayolu Güveliği Yüksek Kuuruluna önerir.
3) EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREV VE YETKİLERİ
*Araclarda bulundurulması gerekli belgeleri ve gerecleri,sürücülerin kurallara uyup uymadığını denetler.
*Duran ve akan trafiği düzenler ve yönetir.
*El koyduğu trafik kazalarında kaza tespit tutanağı düzenler.
*Trafik sucu işleyenler hakkında tutanak düzenler,gerekli işlemleri yapar,takip eder.
*Trafik kazalarında yaralananların bakımlarını sağlamak icin tedbir alır ve yakınlarına haber verir.
*sürücülerin belgelerini verir.
*Aracların tescil işlerini yapar,belge ve plakalarını verir.
*Ülke capında sürücülrin sicillerini tutar.İstatistiki bilgileritoplar ve değerlendirir.
*Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili bilgileri toplar,değerlendirir,gerekli önlemlerin alınması icin ilgili kuruluşlara teklifte bulunur.
*Hasar tazminatı ödemelerinihızlandırmak amacıyla sigorta şirketlerince istenecek gerekli bilgi ve belgeleri verir.
TRAFİK ZABITASI
Trafik Zabıtasının asli görevi trafik hizmetlerini yürütmektir.
GENEL ZABITA
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis,polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde;Jandarmada trafik eğitimi almışsubay veya astsubaylar,yönetmenlikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak vali onayı ile trafiği düzenlemeye ve trafik ve suclarına el koymaya görevli ve yetkilidirler
4) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREV VE YETKİLERİ
*Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında düzenleme ve işaretleri yaparak gerekli, önlemleri alır.
*Karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit ve kontrol eder.
*Karayolu güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri inceler ve onaylar.
*Karayollarındaki hız sınırlarını belirler ve işaretler.
*Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre veriler hazırlar,gerekli tekik bilgileri ve kaza analiz sonuclarına göre gerekli önlemleri alır.
*Aracların ağırlık kontrollerini yapar,eksik görülenler hakkında suc ve ceza tutanağı düzenler.
*Tescile bağlı aracların muayenelerini yapar veya yaptırır.Tescile aykırı haraket edenler hakkında suc ve ceza tutanağı düzenler.
*Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini ilgilendiren kavşak,durak yari,aydınlatma,yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleri yapar,yaptırır veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik eder,uygun olanları tastik eder.
*Karayolu yapılarına hasar verenler ile yapım ve bakım sırasında görevlilere uymayanlar hakkında suc ve ceza tutanağı düzenler.
*Kuruluş,muayenesini yaptığı aracların sefer görev emri belgelerinin kontrol edilmesinden sorumludur.
Taşıt sefer görev emri verildiği halde cağrıya uymayan veya adresinde bulunmayan taşıtları fenni muayene istasyonuna bildirilir,bu tür aracların muayenesi yapılmaz.
5) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞININ GÖREV VE YETKİLERİ
*Motorlu arac sürücülerinin yetiştirilmesi icin sürücü kursları acar,özel sürücü kursu acılmasına izin verir ve bunları denetler.
*Resmi ve özel kurslarda eğitilenlerin sınavlarını yapar,sınavlarda başarılı olanların sertifikalarını verir.
*Okul öncesi,okul ici ve okul dışı trafik eğitimini düzenlertrafik genel eğitim planları hazırlar ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak uygular.
*İlköğretim ve orta öğretim okullarının,ders programlarına eğitim amacıyla zorunluuygulamalı trafik ve ilkyardım derslerini koyar.
*Çocuk trafik eğitim parklarının yapılma,acılma,eğitim,denetim ve calışma esaslarını belirler.
6) SAĞLIK BAKANLIĞININ GÖREV VE YETKİLERİ
*Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerini planlar ve uygular.
*Trafik kazalarında yaralananları en kısa zamanda sağlık hizmetlerinden istifadelerini temin etmek üzere,İcişleri Bakanlığının ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nün uygun görüşü de alınarak karayolları üzerinde ilkyardım istasyonları kurar,bu istasyonlara gerekli personeli ,arac ve gereci sağlar.
* Her ilde trafik kazaları icin eğitilmişsağlık personeli ile birlikte yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı burundurur.
* Bu kanunla ve mevzuatla verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapar.
Üniversitelere bağlı hastahaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşları ,acil olarak kendilerine getiren trafik kazası gecirmiş kişilere,Sağlık Bakanlığı tarifesini uygulamak suretiyle ,vermiş oldukları hizmetlerin bedelinin tamamını yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil eder.
7) TARIM VE KÖY İŞLERİ BAKANLIĞININ GÖREV VE YETKİLERİ
(Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü)
*Köy yollarında;
*Trafik düzeni ve güvenliği acısından gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yapar,tedbirleri alırve aldırır.
*Yol güvenliği ile ilgili;kavşak,durak yeri,yol dışı park yeri,aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini inceler ve gerekenleri onaylar.
*Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarındaki tesisler icin bağlantıyı sağla,geciş yolları yönünden izin verir.
*Kaza analiz sonuclarına göre,karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenlerini göz önünde bulundurur ve gerekli tedbirleri alır.
*Kanun yönetmeliklerle cıkarılan köy yolları icin verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapar.
Köy yolları icin sayılan görev ve hizmetlerden zorunlu ve gerekli görülenler,orman yolları icin de gecerlidir.
8) ULAŞTIRMA BAKANLIĞININ GÖREV VE YETKİLERİ
Karayolları Trafik Kanunuyla ilgili,yönetmenliklerde belirlenen görevleri yapar ve bu kanun acısından karayolu taşımasına ilişkin gerekli koordinasyonu sağlar.
9) ORMAN VE ÇEVRE BAKANLIĞININ GÖREV VE YETKİLERİ
Köy yolları icin sayılan görev ve hizmetlerden zorunlu ve gerekli görülenler,orman yolları icinde gecerlidir.
2872 sayılı Çevre Kanunu ile yönetmenlikler cercevesinde belirtilen görevleri yapar.
10) BELEDİYE TRAFİK BİRİMLERİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
*Sorumlu olduğu yolun yapısını,trafik düzenini güvenliğini sağlayacak durumda bulundurur.
*Yol ve kavşak düzenlemeleri ile gerekli işaretlemeleri yapar.
*Acık ve kapalı park yerleri,alt ve üst gecitleri yapar,yaptırır,işletir veya işletmesine izin verir.
*Taşıt yollarında trafiği tehlikeye düşüren engelleri,gece veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretler ve ortadan kaldırır.
*Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak calışmalarda gerekli tedbirleri alır,aldırır ve denetler.
*Çocuklar icin trafik eğitim tesisleri yapar,yapılmasını sağlar.
B-İL VE İLÇE TRAFİK KOMİSYONLARININ GÖREV VE YETKİLERİ
İl sınırları icinde,mahalli ihtiyac ve şartlara göre;trafik düzenini ve güvenlği bakımından yönetmenlikle gösterilen konular ve esaslar cercevesinde,illerde vali veya yardımcısının başkanlığında,Belediye,Emniyet,Jandarma,Milli Eğitim,Karayolları ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna bağlı ilgili odanın temsilcileri;Valilikce uygun görülen trafikle ilgili Üniversite,oda,vakıf ve kamuya yararlı Dernek veya kuruluşların birer temsilcisinden oluşan İl trafik Komisyonu,ilcelerde kaymakamın başkanlığında,aynı kuruluşların yöneticileri temsilcilerinin katıldığı İlce Trafik Komisyonu kurulur.
GÖREVLERİ;
*İl sınırları icinde mahalli ihtiyac ve şartlara göre trafik düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri alır.
*Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri alır,trafikle ilgili sorunları cözümler,bütün ülkeyi ilgilendiren Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları icişlerine iletir.
*Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere,trafik düzenini ve güvenliği yönünden belediye sınırları icinde ticari amacla calıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların calışama şekil ve şartları,calıştırabileceği yerler ile güzargahlarını tespit eder ve sayılarını belirler.
*Gercek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan,arazi ve arsaları gecici otopark yeri olarak ilan eder ve bunların sahiplerine veya ücüncü kişilere işletilmesi icin izin verir.
*Karayolları kenarında yapılacak ve acılacak tesisler hakkında yönetmenlik.
*Karayolu trafik güvenliğinin sağlanması yönünden,yolun yapısında yapılacak her türlü calışmalarda alınacak tedbirler ile Karayolu dışında,kenarında veya üzerindeki diğer levhalar,ışıklı işaretler hakkında yönetmenlik.
*Aracların imal tadil montajı hakkında yönetmenlik.
*Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınması hakkında yönetmenlik .
*Trafik kuruluşları ile personelin görev ve calışma yönetmenliği.
*Trafik para cezalarının tahsilinde ve takibinde uygulanacak esas ve usüller ile kullanılacak belgeler hakkında yönetmenlik.