SAĞLIĞI BOZAN DIŞ ETMENLER

Zehirlenme ceşitlerini ve ilkyardım kurallarını unutmayınız. Vücuda zararlı olan maddelerin ceşitli yollarla vücuda alınması sonucu oluşan tehlikeli durumdur. Sindirim, solunum, deri ve damar yoluyla bu maddeler vücuda alınabilir

Solunum Yolu Zehirlenmeleri: Bu gruba egzoz gazı, kömür zehirlenmeleri dâhil edilebilir. Bu tür zehirlenmeler genellikle kapalı mekân icinde zamanla meydana gelirler. Egzoz gazı icerisindeki karbon monoksit kanın oksijen taşıma özelliğini düşürerek zehirlenmeye yol acar. Bulantı, kusma, baş dönmesi, genel kırgınlık, şuur bulanıklığı ve solunumda zorluk gibi şikâyetler vardır. İlkyardım olarak derhal acık havaya cıkartılır, solunum durmuşsa suni solunum yapılır ve sevk edilir Sindirim Yolu Zehirlenmeleri: Bozuk gıda, mantar, intihar, yanlışlıkla ilac alma vs. şeklinde olur. Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ve şok en önemli belirtileridir. Bu tür zehirlenmelerde ilk 2 saat icinde hastayı kusturmak en iyi yoldur. Kusturmada en etkili yöntem ise parmakla dilin arka kısmını uyarmaktır. Bunun yanında hastaya bol su veya süt icirilir. Ardından bağırsaklardaki zehirli maddelerin temizlenmesi icin hastaya zeytinyağı müshil verilip ishal olması sağlanır. Hastanın bilinci yerinde olmadığı durumlarda, asit baz zehirlenmelerinde (camaşır suyu icme vs.) ve zehirli maddenin alınmasının üzerinden 2 saatten daha fazla süre gecmişse hasta kusturulmaz, bol su icirilir.

Yılan, Akrep, Arı, Böcek Zehirlenmeleri: Zehirli yılan ısırdığında ay şeklinde diş izi vardır. Isırılan bölgede ağrı, şişlik, morarma, nabız zayıflaması, solunum zorluğu, bulantı, kusma, şok ta görülebilir. Zehrin kana karışmasını önlemek icin ısırılan yerin önünden ve gerisinden turnike uygulanır. Isırılan bölge steril bir aletle kesilir, kenarlarından sıkılarak zehir boşaltılmaya calışılır. Soğuk tatbik edilir, kalp seviyesinden aşağıda tutulur, temiz bezle kapatılarak sevk edilir. Arı ve akrep sokmalarında bölgeye amonyak sürülebilir. Ağrının giderilmesi ve zehrin vücutta yavaş yayılması icin soğuk tatbik edilebilir. Tüm zehirlenmeler son derece tehlikeli olup, hastalar kesinlikle hastaneye götürülmelidir. Zehirlenmelerde hastaya yoğurt verilmesinin tıbbi bir yararı veya zararı yoktur.

Sıcak(Sıcak vurması) Çarpması: Kazazede su ve tuz  kaybı olduğundan tuzlu ayran ve serin icecekler icirilmelidir.Terlemeden dolayı eksilen tuz tansiyon düşmesine neden olur.
Güneş Çarpması: Vücut sıcaklığı yükselir ve beyin kanaması ihtimali düşünülür.KAzazedenin vücut sıcaklığı düşürülür.Hassas deri üzeirne soğuk tatbik edilir.
Donma ve Soğuk Çarpması: Hasta kesinlikle uyutulmamalıdır.Hafif masaj yapılır ve sıcak icecek icerilir.Kesinlikle alkol verilmez ve sert ve hızlı masaj yapılmaz.
Elektrik Çarpmaları: Şartel indirilir, şartele ulaşılamıyorsa kazazede tahta veya plastik bir şeyle itilerek akımdan kurtarılır kişinin kalbinin calışıp calışmadığı şah damarından kontrol edilir. Kalbi durmuşsa hemen kalp masajına başlanır.

NoT: Zehirlenmelerde kazazedeye yoğurt yedirilmesinin hic bir faydası yoktur.

NoT: En cok CO2 zehirlenmelerine kapalı garajda kalmak sebep olur.